Dùng nhân sâm và tam thất thế nào cho hiệu quả?

Nhân sâm và tam thất là hai vị thuốc quý có cùng một chi (Panax) và cùng một họ (Araliaceae), được Đông y xếp vào loại “thượng phẩm”, nghĩa là những vị thuốc cho tác dụng bổ và không có độc tính. Nhân sâm (Panax ginseng) là một trong bốn vị thuốc đứng hàng đầu của YHCT: sâm, nhung, quế, phụ. Còn  tam thất (Panax Notoginseng) còn gọi là “sâm tam thất”. Vậy dùng nhân sâm và tam thất như thế nào cho hiệu quả?

Tam thất là vị thuốc quý sau nhân sâm .


Nhân sâm là một vị thuốc thuộc loại “bổ khí”, YHCT dùng sâm trong các trường hợp chân khí kém, gây ra trạng thái mệt mỏi, vô lực của cơ thể, hoặc các trường hợp kém ăn, da xanh xao, trí nhớ suy giảm của người già hay người mới ốm dậy.

Tuy nhiên, hạn chế dùng cho trẻ em, vì sâm có tác dụng “kích dục” sớm. Chỉ dùng với những trẻ chậm phát triển, cơ thể còi cọc, xanh gầy với liều thấp (2 - 4g/ngày) và thời gian ngắn (7 – 10 ngày). Với người lớn, nhân sâm có thể dùng 4 - 10g/ngày, dưới dạng hãm với nước sôi, nhiều lần trong ngày. Uống liền 2-3 tuần lễ.

Hoặc dưới dạng ngâm rượu, có thể ngâm sâm tươi (toàn rễ), một rễ (1 củ), dùng 500 ml rượu 35 – 400, ngâm trong 3 - 6 tháng, có thể chiết lấy dịch lần một để dùng, hoặc phối hợp dịch chiết của 2 - 3 lần ngâm lại, trộn đều, mới dùng. Ngày uống 10-20ml, trước bữa ăn; còn sâm đã qua chế biến (hồng sâm), đem sâm, thái lát mỏng, ngâm rượu 35- 400. Khi rượu ngâm có mầu nâu đậm (độ 3 tuần lễ), có thể chiết lấy dịch rượu, uống riêng. Cũng có thể, gộp dịch rượu ngâm của 2 – 3 lần ngâm lại, trộn đều, rồi mới dùng theo cách trên. Vì sâm là vị thuốc rất quý nên người ta thường chỉ dùng riêng một vị sâm (độc sâm thang).

Tuy nhiên, khi cần thiết YHCT vẫn dùng sâm kết hợp với các vị thuốc khác trong các cổ phương: tứ quân tử thang (nhân sâm, bạch linh, bạch truật, cam thảo, đồng lượng, 4  – 12g); bát trân thang (nhân sâm, bạch linh, bạch truật, cam thảo, xuyên khung, đương quy, thục địa, bạch thược, đồng lượng, 4 – 12g). Cần chú ý không nên dùng nhân sâm sau khi ăn no, hoặc vào buổi tối, lúc sắp đi ngủ, vì gây khó ngủ hoặc mất ngủ; những người bị rối loạn tiêu hóa, đầy bụng, trướng bụng, ăn uống khó tiêu, hoặc đau bụng (viêm đại tràng), đại tiện phân sống nát, tiêu chảy; những trường hợp tăng huyết áp cũng không nên sử dụng sâm.

Tam thất, Đông y xếp vào loại thuốc chỉ huyết, đầu vị của cầm máu. Thực tiễn lâm sàng đã chứng minh, tam thất ngoài tác dụng bổ kiểu nhân sâm, nó còn là vị thuốc có nhiều tác dụng chữa bệnh:

Cầm máu: dùng khi chảy máu cam, nôn ra máu, đại tiểu tiện ra máu, đa kinh, băng huyết, sau khi sinh ra máu nhiều…: tam thất  4 - 10g/ngày, uống dưới dạng bột, có thể phối hợp với bột huyết dư thán (tóc đã làm sạch, đốt thành tro), trắc bách diệp thán, đồng lượng, ngày một thang. Uống liền một tuần lễ. Hóa ứ, giảm đau, dùng cho các trường hợp huyết ứ dẫn đến đau đớn, các trường hợp chấn thương, sưng đau do huyết tụ. Ngoài ra, tam thất còn có tác dụng giải độc, tiêu ung nhọt, tiêu u, dùng trong các trường hợp u xơ: vú, tử cung.

Như vậy với 3 tác dụng nổi bật là bổ (bổ khí, bổ huyết), cầm máu và hóa ứ giảm đau,  tam thất là vị thuốc hữu ích cho chị em phụ nữ sau sinh bị mất máu, mệt mỏi, đau đớn,... Nhân dân ta thường sử dụng tam thất dưới dạng “thực phẩm” rất phù hợp như tam thất tần gà: tam thất bột hoặc thái phiến ninh với 1 con gà giò, dùng 2 – 3 con/tuần. Cũng có thể dùng dưới dạng bột mịn, ngày 4 – 10g, uống với nước ấm.

Cần lưu ý không nên dùng tam thất một cách đơn điệu để “bổ” như nhân sâm mà nên sử dụng theo hướng tác dụng cầm máu là chính, tiếp đến là tác dụng hóa ứ, giảm đau, tiêu u. Dĩ nhiên không loại trừ tác dụng bổ của vị thuốc. Tam thất chỉ phát huy tác dụng hóa ứ giảm đau tốt, khi mới bị tụ huyết như các trường hợp xuất huyết tiền phòng, chấn thương sưng đau. Do vậy, không nên dùng khi có các cục máu tụ, máu đông đã xuất hiện lâu trong lòng mạch, trong tim, trong não…



Theo SKDS

Share
 

Tìm hiểu nhân sâm

Sâm không phải là liều thuốc vạn năng

Sâm không phải là liều thuốc vạn năng

Nhiều người vẫn coi sâm là vị thuốc bổ vạn năng có thể dùng cho...

Nhân sâm có tác dụng dược lý theo y học

Nhân sâm có tác dụng dược lý theo y học hiện đại

Khi nếm Nhân Sâm thì "Tiền cam, hậu khổ, hậu cam, cam” (trước tiên có...

Tác dụng của nhân sâm đối với cơ thể

Tác dụng của nhân sâm đối với cơ thể

Nhân sâm được xếp vào loại đầu tiên trong 4 loại dược liệu quý của...

Sản phẩm mới

Bộ dưỡng da Đông trùng hạ thảo

Bộ dưỡng da Đông trùng hạ thảo

Với triết xuất từ đông trùng hạ thảo có tác dụng làm da mềm mại,...

Bộ dưỡng da Collagen JantBlanc

Bộ dưỡng da Collagen JantBlanc

Tác dụng : làm trắng da, làm mờ vết thâm nám, tàn nhang, vết nhăn,...

Bộ dưỡng da sâm đỏ

Bộ dưỡng da sâm đỏ

Thông tin sản phẩm: Bộ dưỡng da sâm đỏ 6 năm tuổi. Với thành phần...

Rượu sâm 6 năm 6 củ bình 18,2 lít

Rượu sâm 6 năm 6 củ bình 18,2 lít

Nguyên liệu : Nhân sâm Hàn Quốc 6 năm tuổiCông dụng:  Có tác dụng bổ...

Rượu sâm 6 năm - 5 củ 13,3 lít

Rượu sâm 6 năm - 5 củ 13,3 lít

Nguyên liệu : Nhân sâm Hàn Quốc 6 năm tuổiCông dụng: Có tác dụng bổ...


Tin sức khỏe

Cho trẻ nhìn màn hình thiết bị giải trí trong bao lâu là vừa đủ?
Từ trước đến nay, câu hỏi "chỉ nên cho phép trẻ nhỏ tiếp xúc với màn hình của các phương tiện giải trí khoảng bao lâu trong một ngày?"
Giải mã hiện tượng nàng tiên cá trong đời thực
Trong lịch sử, các sinh vật đầy mê hoặc này được quy kết có liên quan đến các thiên tai, thảm họa ở châu Âu, châu Phi và châu Á, bao gồm cả lũ lụt, mưa bão, đắm tàu và chết đuối.
Chữa hói đầu bằng máu của chính bệnh nhân
Các chuyên gia thẩm mỹ đang bắt đầu áp dụng một phương pháp mới để chữa trị bệnh hói, bằng cách sử dụng máu của chính bệnh nhân.
Không nên uống kháng sinh khi cảm, ho dưới 5 ngày
Chính phủ Anh đang kêu gọi các bệnh nhân cam kết không đi khám, ít nhất trong 5 ngày, nếu chỉ ho, cảm lạnh hay đau họng, để giảm nguy cơ siêu vi kháng thuốc.
Những nguyên nhân "không thể ngờ" gây bệnh đau mắt đỏ
Không phải chỉ bị lây mới gây ra đau mắt đỏ đâu nhé!
Phát hiện công dụng chữa chứng mất trí của nghệ
Những người "nghiện" món cà-ri cay của Ấn Độ hoặc các món ăn có chế biến kèm nghệ có thể được trang bị tốt hơn để chống lại chứng mất trí nhớ.

Facebook Module